Showing posts with label Entreprenaurship. Show all posts
Showing posts with label Entreprenaurship. Show all posts

Sunday, 4 July 2021

महिला उद्योजक विकासासाठी उपाययोजना

(K S Powar)

 िषय- उद्योजकतेची मूलतत्वे 

बी काॅम भाग 2  सेम IV

उपघटक-महिला उद्योजक विकासासाठी उपाययोजना 

1-सामाजिक प्रबोधन- 

            पुरूषांच्या वाढत्या संस्कृतीमुळे महीला उद्योजकांची संख्या कमी झाली. यासाठी समाज प्रबोधनाची गरज आहे.स्रियांच्या कर्तृत्वाला प्रेरणा देवून स्ञी- पुरूषांसाठी विकासाच्या समान संधी उपलब्ध करून दिल्या पाहिजेत. त्यामुळे महीला उद्योजकांची संख्या व धाडस नक्की वाढेल. 


2- पुरूषांचे सहकार्य-

                महीलांवर अनेक सामाजिक व सांस्कृतिक बंधने घालण्यात आली आहेत.ह्या सर्व गोष्टीतून मुक्तता मिळून त्यांना पुरूषांचे सहकार्य अपेक्षित आहे. तसेच महीलांनी उद्योजक व्हावे यासाठी त्यांना समाजाकडून प्रोत्साहन मिळणे गरजेचे आहे.


3- मालमत्तेबाबत नोंद-

               महीलांना उद्योजक व्हायचे असल्यास त्यांना बॅकांकडून कर्ज घेणे गरजेचे आहे. त्यासाठी त्यांच्या नावावर मालमत्ता असणे गरजेचे आहे. ते तारण ठेवून बॅका त्यांना कर्ज देतात. त्यामुळे आजच्या काळात स्ञीयांच्या नावावर मालमत्तेच्या समान नोंदी झाल्या पाहिजेत.


4- समाजातर्फे प्रोत्साहन- 

               महीलाना व्यवसाय क्षेञात आणण्यासाठी समाजाकडून विशेष प्रोत्साहन गरजेचे आहे. अनेकदा महीलांना उद्योजक व्हायचे असल्यास घरातून  विरोध होतो.त्यासाठी महीलावर्गाकडे पाहण्याची दृष्टी बदलली पाहिजे. 


5-व्यवस्थापकीय कौशल्य प्रशिक्षण-

                  महीला ह्या जोखीम स्विकारयला किंवा तातडीच्या प्रसंगी निर्णय घ्यायला तयार नसतात. त्यासाठी त्यांना विविध प्रकारचे प्रशिक्षण देणे गरजेचे आहे. उद्योजकतेचे प्रशिक्षण देणार्या संस्थांची पुढाकार वृत्ती असली पाहिजे.

कृषी व ग्रामीण उद्योजक समस्या

(K S Powar)

 विषय- उद्योजकतेची मूलतत्वे   

बी काॅम भाग 2 सेम 4

उपघटक- कृषी व ग्रामीण उद्योजक समस्या 

1पायाभूत सोयींचा अभाव-

             उद्योग चालवताना लागणार्या पायाभूत सुविधांचा अभाव आपल्याला मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतो. वीज ,पाणी ,रस्ते यांचा शिपूल प्रमाणात उपलब्धता गरजेची असते. हे उपलब्ध नसल्यामुळे शेतकरी व ग्रामीण उद्योजक यांना मोठ्या प्रमाणात अडचणी येतात. 


2-वित्तीय मर्यादा-

           उद्योग चालविताना सर्वात महत्त्वाचे घटक म्हणजे भांडवल उभारणी होय. त्यासाठी आपल्याला मोठ्या प्रमाणात  पैशाची गरज असते. जर तो उपलब्ध नसेल तर उद्योग चालवणे शक्य नसते.परिणामी उद्योग बंद पडण्याची शक्यता अधिक असते.

3- विपणन ज्ञानाचा अभाव-

             विपणन ज्ञानाच्या अभावाने अनेक उद्योजकांचे नुकसान झाले आहे. शेतकरी व ग्रामीण उद्योजक यांच्याकडे फारसे विपणन  ज्ञान आढळत नाही. त्यामुळे विक्री व स्पर्धा शक्ती कमी राहते.याचा फटका उद्योगाला बसतो.

4- व्यवस्थापकीय कौशल्यांचा अभाव -

              नियोजन,संघटन, निर्णय घेणे यासाठी जे स्कील लागते त्याचा अभाव मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. उद्योगाचे यश हे वरील गोष्टींवर अवलंबून असतं.  हे स्कील नसल्यामुळे काही बाबतीत अडचणी येवू शकतात.


5-  तांत्रिक ज्ञानाचा अभाव-

                 लोकांना तांत्रिक ज्ञान कमी असल्याने व्यवसाय चालवणे अव्यवहार्य होते. प्रत्येक वेळी दुसर्याचा सल्ला घेणे व  

विसंबून राहणं शक्य नाही.  ही सुद्धा एक मोठी समस्या उद्योगा साठी मारक ठरते.

महीला उद्योजकतेची वैशिष्ट्ये

(K S Powar)

 िषय- उद्योजकतेची मूलतत्वे   

 बी काॅम भाग 2     सेम-  4

उपघटक- महीला उद्योजकतेची वैशिष्ट्ये 

1-पुरूषांचा आधार- 

          भारतातील महीला उद्योजकांना सुरवातीपासून पुरूषांचा आधार  आहे.काही ठिकाणी तर पुरूष हे महीला उद्योजकांच्या नावे उद्योग चालवतात. फार कमी महीला उद्योजक आहेत ज्या स्वत:च्या कर्तृत्वार व्यवसाय चालवतात. 

2- व्यावसायिक पार्श्वभूमी-

            व्यावसायिक पार्श्वभूमी असल्याशिवाय महीला उद्योजकांना पुढे येणं शक्य नाही. व्यावसायिक पाठींबा मिळवून काही महिलांनी पुढे येवून उद्योग स्थापन केले आहेत.हे भारतीय महिलांचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे.

3- कौटुंबिक घटकांचा प्रभाव-

               महीला उद्योजक भारतात 1975 नंतर पुढे आल्या. ही महीला उद्योजकांची पहीली पिढी म्हणता येईल. 

कौटुंबिक पार्श्वभूमी लाभलेल्या त्या महीलांनी कुटूंबाच्या साहाय्याने व्यवसाय स्थापन केले व पुढे नेले.

4. कार्यक्षमतेची कसोठी- 

                उद्योजकाला प्रत्येक वेळी कसोटी सामना करावा लागतो. कारण व्यवसायातील बदल व आव्हानात्मक परिस्थिती कायम येते, त्याचा सामना करणे शिकावे लागते

त्यातून मार्ग काढणे हे उद्योजकांचे काम असते. महीला ह्या आव्हानात्मक परिस्थितीत मार्ग काढण्याची शक्यता कमी असते.

5 - सवलतीद्वारे विकास-

             महीला उद्योजकांना व्यवसाय सुरू करण्यासाठी काही विशेष सोयी व सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. 

त्याचा मदतीने महीलांनी लोकांकडून सवलतीच्या दरात कर्जे घेवून उद्योग सुरू केले आहेत.

BCOM_AEC

https://drive.google.com/file/d/1F1IRMakowHOCmho9iSvSdqoPKh2SWmVe/view?usp=sharing